Duurzaamheid,
Quest 1
Voor de individuele opdracht van Quest 1 heb ik gekozen
voor duurzaamheid. Duurzaamheid kan in verschillende contexten gebruikt worden,
ook voor het onderwijs. Deze quest gaat over duurzaamheid in het algemeen.
Vraagstuk uit de (spel(ers)
handleiding LA4)
Om kinderen en
jongeren binnen de context van de school echt en oprecht te leren over het
belang van duurzaamheid, zul je als docent zelf, buiten en binnen de school ,
zo veel mogelijk als rolmodel moeten fungeren. Maar wat is nu goed duurzaam
gedrag en wat is duurzaamheid?
Duurzaamheid is voorzien in de behoeften van de huidige
generaties zonder het voor de toekomstige generaties onmogelijk te maken in hun
behoeften te voorzien.
De leefwereld van leerlingen bestaat uit school, thuis en
de vrijetijdsomgeving. In die omgevingen worden zij geconfronteerd met de
natuur (planet), materiele cultuur/ economie (profit) en mensen (people). People
Planet Profit (ook wel: de drie P's) is een term die is bedacht door
John Elkington, een adviseur op het gebied van duurzame ontwikkeling. Voor de
wereldtop over duurzame ontwikkeling te Johannesburg in 2002 werd de p van profit
veranderd in prosperity (welvaart), om naast economische winst ook de
maatschappelijke winst in de afwegingen te betrekken.
3 P’s
Zijn onze leerlingen zich hiervan bewust?
De term duurzame ontwikkeling staat officieel voor “een ontwikkeling waarin tegemoet wordt
gekomen aan de behoeften van de huidige generaties zonder de mogelijkheden weg
te nemen dat toekomstige generaties in hun behoefte kunnen voorzien” (
Brundtland-rapport , 1987).
Onderwijs is een
belangrijke omgeving om kinderen zich bewust te laten worden van
duurzaamheidsvraagstukken. Hoe gaat de leerling om met de wetenschap en
het besef dat zij daarbij een belangrijke rol hebben in de samenleving van nu
en de toekomst van morgen! Het onderwijs is medeverantwoordelijk leerlingen
basiskennis, -vaardigheden en -houdingen bij te brengen zodat zij nu en later verantwoorde
keuzes leren maken en oplossingen leren bedenken. In de kerndoelen voor het PO en de eindtermen Onderbouw VO wordt ruim
aandacht besteedt aan duurzaamheidsthema’s (Duurzame ontwikkeling is leren
vooruitzien, SLO).
Wat gebeurt er als wij niets aan doen aan de huidige
milieuproblematiek, als wij onze leerlingen niet laten beseffen welke
consequenties dat met zich mee gaat brengen. Het gaat om het evenwicht tussen
mens, milieu en economie. Duurzame ontwikkeling begint bij onze kinderen/
leerlingen. Zij hebben een plek en een rol in de huidige wereld en zijn de dragers van
de wereld van morgen!
Trend
Zij moeten leren actief een bijdrage te leveren aan een
duurzame wereld waarin zij in de toekomst gaan leven. Onze leerlingen hebben nu
nog invloed op de toekomst, door verantwoord om te gaan met de 3 P’s. Daarbij
hebben ze ervaringen nodig uit het heden en verleden, die ervaringen kunnen wij
(onderwijs)ze bieden. Wij moeten ze leren onze ervaringen om te zetten naar
vaardigheden gericht op de duurzaamheid, zodat zij van onze ‘fouten’ leren.
Trend - tegentrend
Het is moeilijk om het bij duurzaamheid te hebben over
een tegentrend. Voor duurzaamheid zijn voldoende synoniemen te vinden die je
kunt ombuigen naar een tegentrend. Ik denk dat deze vier langdurig — onafgebroken —
onophoudelijk — voortdurend, duurzaamheid goed verwoorden en
dat het voldoende zegt over de
tegentrend.
We komen uit de tijd dat het normaal was alles op een hoop te gooien.
Tegentrend
In de vorige eeuw is gelukkig het besef gekomen dat we onze aarde op deze
manier geen goed doen en dat we op deze manier onszelf te gronde richten! De
vele verdragen die er in de loop der tijd zijn afgesloten, moeten uiteindelijk
leiden naar een schoner en duurzamer milieu (Co2 uitstoot, ontbossing, opwarming
van de aarde). Het onderwijs heeft hierin een duidelijke rol.
Naast de kerndoelen en eindtermen (PO/ VO) die er
beschreven staan in relatie tot duurzaamheid, is er ook een rol weggelegd voor
de 21e eeuw skills. De
verschillende ontwikkelde modellen laten wel samenhang zien. Naast
samenwerking, communicatie, ICT-gebruik en sociale en culturele vaardigheden,
is er ook aandacht voor creativiteit, kritisch denken en probleemoplossende
vaardigheden. Met name de laatste drie kunnen goed gekoppeld worden aan
duurzaamheid.
We moeten onze leerlingen kritisch leren denken. Niet
alles moet voor hen als vanzelfsprekend zijn. Leer ze daarbij keuzes af te
wegen. “Wat gebeurt er als ik dit doe..,
en wat als ik…..”. Ga de dialoog met ze aan en laat ze beargumenteren
waarom ze kiezen voor die éne oplossing. Confronteer ze met de tegentrend.
Breng ze creativiteit bij, durf out off the box met ze te
denken. Daag ze uit en stuur waar nodig is.
. (Klik op de telefoon en bekijk het filmpje).
Problemen zijn er om opgelost te worden. Leer ze
strategieën om problemen op te lossen. Laat ze leren van fouten, trail and
error en kom zo tot een duurzame oplossing van een probleem.
Het antwoord op het vraagstuk is dus ja. Wij hebben
invloed op onze leerlingen. Goed voorbeeld doet goed volgen. Duurzaam denken moet een tweede natuur worden voor onze
leerlingen.
Bronnen:
Brundtland, G, (1987). ‘ Our common future’. New York, United Nations
Marzano, R.J & Heflebower, T, (2013). Klaar voor de
21e eeuw: Vaardigheden voor een
veranderende wereld. Rotterdam, Bazalt
SLO, (2007). Duurzame
ontwikkeling is leren vooruitzien. Kernleerplan Leren voor Duurzame
Ontwikkeling. SLO, Enschede
Geen opmerkingen:
Een reactie posten